Colbh 6

Jings, crivvens agus cuideachd leam a Rob. Thuirt mi nuair a thòisich mi air sgrìobhadh airson a’ phàipeir seo nach robh mi dol a bhith a-mach air gnothaichean domhainn poiliticeach, ach jings! Dè thachair? Saoil an deanadh e diofar do shluagh na dùthcha nan laigheadh Iain Swinney air leabaidh-grèine? Chan urrainn dhomh adhbhar eile fhaicinn airson cho math ‘s a rinn Tommy Sheridan. ‘S e call a th’ ann do shaoghal na Gàidhlig gun robh Mìchael Russell air a chur a-mach, ach tàing do Shealbh gun d’fhuair cuid eigin taiceil eile a-steach, le Seòras Reid. Thig ar là!

Co-dhiù, tha mi ceart cinnteach gum bi gu lèor ann air cuspair an taghaidh, agus mar sin cha leig mise leas barrachd a chur ris. Ma bhios sibh leughadh seo tha e coltach nach robh sibhse air bhur dòigh nuair a thàinig e a-mach gun do chaill am pàrtaidh cathraichean, is mar sin tha mi smaointinn gum bu chòir dhomh rud eigin nas dòchasaiche a ràdh.

Thàinig fiosrachadh thugam o chionn seachdain no dhà mu Eilean Mhanainn, agus an oidhirp tha iadsan a’ deanamh gus an cànan aca a bhrosnachadh. Tha riaghaltas an eilein air taic a thoirt do Mhanannais sa phlana a rinn iad airson 2003 – 2006. Cuideachd, tha barrachd luchd-ghnìomhachais deònach air faclan a chleachdadh; a rèir coltais bidh iad a’ faicinn seo mar dhòigh ìomhaigh an eilein a thogail. Mar a tha mi cinnteach gu bheil fios agaibh, ‘s e cainnt cosmhail ri Gàidhlig agus Gaeilige a th’ ann – no Goedelic Celtic. Ma bhios sibh eòlach air an leabhar ‘Dealbh agus Facal’ a tha a-nis à clò, dh’aithneachadh sibh an aon leabhar ann an cànan Eilean Mhanainn. Tha cuid de na faclan a ghabhas leughadh agus tuigsinn a chionn ‘s gu bheil iad cho coltach ri Gàidhlig, ged a tha iad sgrìobhte ann an dòigh caran Beurla. Tha e fìor mhath a bhith faicinn cànan Ceilteach a bha cha mhòr à bith a’ tighinn air ais. Tha làrach-lìn aig an eilean agus ma bhios ùidh agaibh carson nach gabh sibh sùil? Siuthadaibh, tha e fada nas fheàrr na coimhead air dè thachair anns an taghadh. Tha e air www.iomonline.co.im

Fhad’s a bhios mi bruidhinn air dùthchannan Ceilteach, am faca sibh mar a chaidh do Plaid Cymru? Cha d’rinn iadsan gu math nas mò, ach chan eil fios agam carson. Bha tè air an telebhisean ag ràdh gun robh e a chionn ‘s nach robh daoine aig nach robh Cuimris ag iarraidh a bhith nan ‘Second Class Citizens’. Uill , a chaileag, ionnsaich Cuimris! Iachydd da! - no rud eigin mar sin. Cmyru am bith cuideachd.

Bhitheadh e inntinneach cia-tà fhaighinn a-mach dè as coireach nach deach gu math le Plaid. ‘S dòcha gum bi leasan ann do na nàiseantaich. ‘S dòcha molaidhean nas fheàrr na a bhith toirt air Iain Swinney a laighe air

leabaidh-grèine, cò aig a bheil fios? Ach cha robh mi dol a bhruidhinn air an taghadh. Rud beag coltach ri John Cleese, agus ‘Na bruidhinn air a’ Chogadh’.

As bith dè thachair, feumaidh sinn coimhead air adhart air dè thachras a-nis. Tha mi cluinntinn gum bi Bile Ghàidhlig ùr air a cur air adhart sa Phàrlamaid leis na Làboraich. Tha mi ‘n dòchas gum bi i làidir agus gum bi buaidh farsainn aice, ach cha tug e mòran misneachd dhomh nuair a chuala mi nach robh fios aig neach sam bith dè tha ‘inbhe thèarainte’ a’ciallachadh. Saoil am bitheadh e cuideachail nan innseadh Dòmhnall Meek dhaibh? ‘S e sin ‘smuain an latha’ dhuibh. Tha mi dìreach mìllte an-seo, a charaidean – bu chòir dhomh a bhith sgrìobhadh son televangelists anns na Stàitean Aonaichte. B’urrainn dhomhsa tighinn a-mach le tòrr sgudail nach robh mi idir a’ ciallachadh, ach feumaidh mi aideachadh nach bithinn idir math air caoineadh air an adhar nuair a fhuair daoine a-mach gun robh mi ris na breugan.